Dikkat: Bu yazıda geçen komutlar hem Linux tabanlı Centos hem de Linux tabanlı Red Hat (RHEL) işletim sisteminde geçerlidir.
Vi Editörü:
“vi” editörü dosya içeriklerinin değiştirilmesi için kullanılmaktadır. “vi” editörünün kullanımı ilk etapta çok zor gelecektir. “vi” editörüne alternatif birçok yazı editörü bulunmasına karşın yine de alışılması ve öğrenilmesi zorunludur. Çünkü Linux tabanlı işletim sistemlerinde “vi” editörü default’ta yani varsayılan olarak mevcuttur ve bazı işletim sistemleri networksel olarak internet erişimine kapalıdır. Bu gibi durumlarda İnternet üzerinden yeni bir yazı editörü indirilemeyeceği için “vi” editörünü Linux sistem yöneticisi olmak isteyen herkesin öğrenmesi gerekmektedir. Bunun için de çalışmalar yaparken “vi” editörünü iyice öğrenene kadar dosya içeriklerini değiştirirken grafiksel ekran veya alternatif başka yazı editörlerinin kullanılmamasını öneririm. “vi” editörünün kullanımı aşağıdaki gibidir.
- vi [seçenekler] [dosyaadi]
Aynı Anda 1’den Fazla Düzenleme:
Eğer aşağıdaki gibi 2 veya daha fazla dosya açılabilir.
- vi [seçenekler] [dosyaadi] [dosyaadi2] [dosyaadi…]
“vi” editörü ile 2 veya daha fazla dosya açıldığı durumlarda dosyalar arasında gezinmek için;
- “:next” veya “:n” = Bir Sonraki Dosya
- “:previous” = Bir Önceki Dosya
İmlecin Yerini Ayarlama:
Açılan dosyada imlecin yerini de belirleyebiliriz.
- vi +9 [dosyaadi] = Dosyayı açar ve imleci 9. Satıra getirir.
- vi + [dosyaadi] = Dosyayı açar ve imleci sonuncu satıra getirir.
Aşağıdaki örnekte “vi +9 linux_nedir” komutu ile “linux_nedir” dosyası açılmış ve imleç 9. Satırda konumlandırılmıştır.
Bozuk Dosyayı Kurtarma:
Bozulmuş dosyayı kurtarmak için aşağıdaki komut kullanılır. (dosya uzantısı .swp seklindedir)
- vi –r [dosyaadi]
Dosyada Yazı Ekleme, Kaydetme, Çıkma veya Kaydetmeden Çıkma:
Dosyada ekleme yapmak için “i” ve “a” komutları kullanılır.
- “i”: imlecin üzerinde bulunduğu karakterin solundan başlayarak ekleme
- “a”: imlecin üzerinde bulunduğu karakterin sağından başlayarak ekleme
“vi” editöründe açılmış bir dosyada değişiklik yapmak için önce “i” (insert) tuşuna basılır. Değişiklik yapılır ve sonra “esc” tuşuna basılır ve “:” işareti ile komut durumuna geçilir. Daha sonra aşağıdaki gibi devam edilir.
- :q! = (quit) Kaydetmeden Çık.
- :w! = (wite) Sadece Kaydet.
- :wq! = (wite&quit) Kaydet ve Çık. (ZZ ile aynı)
“vi linux_nedir” şeklinde “linux_nedir” dosyasını “vi” editöründe açalım. “i” tuşu ile “insert” konumuna geçelim. Ardından girilecek metni girelim. Ben örnekte “ilave yazdıklarım…” şeklinde metin girdim. Ardından “esc” tuşuna basıp “insert” durumundan çıkalım ve “:” ile komut durumuna geçelim. Son olarak dosyayı kaydedip çıkmak için “:wq!” yazıp “enter”a basalım. Bu örnek aşağıda gösterilmiştir.
Dosyadan Yazı Silme:
- x:! = imlecin üzerinde bulunduğu karakteri siler
- 3x! = imlecin üzerinde bulunduğu karakter dâhil, sağa doğru 3 karakteri siler
- dw! = imlecin üzerinde bulunduğu yerden kelime sonuna kadar siler
- 2dw! = imlecin üzerinde bulunduğu yerden başlayarak 2 sözcük siler
- dd! = imlecin üzerinde bulunduğu satırı siler
- 2dd! = imlecin üzerinde bulunduğu satırı ve altındaki satırı siler
- d)! = imlecin üzerinde bulunduğu cümleyi siler
- d}! = imlecin üzerinde bulunduğu paragrafı siler
- D! = imlecin üzerinde bulunduğu satırın sonuna kadar siler
- d$! = imlecin üzerinde bulunduğu satırın sonuna kadar siler (D)
- dw! = imlecin üzerinde bulunduğu kelimeyi siler
- b! = imlecin üzerinde bulunduğu kelimeden bir önceki kelimeyi siler
Geri Alma İşlemi:
- u = (undo) komutuyla son silme işlemi geri alınabilir.
Dosya İçerisinde İmleç Dolaştırma Komutları:
“vi” editöründe açılmış bir dosyada imleç gezdirmek için “ok tuşları” veya “h”, “j”, “k”, “l” tuşları kullanılmaktadır.
- Sağa, Sola, Aşağı, Yukarı ok tuşları
- “h” = sola bir karakter
- “j” = aşağı bir karakter
- “k” = yukarı bir karakter
- “l” = sağa bir karakter
Yaygın Kullanılan Bazı Komutlar:
- w = bir sonraki kelimenin başına git
- B = bir önceki kelimenin başına git
- 0 (sıfır) = imlecin bulunduğu satırın başına git
- $ = imlecin bulunduğu satırın sonuna git
Metin Bloklarının Yerini Değiştirmek:
“vi” editörü ile bir parça metnin yerini değiştirmek için, ilk önce eski yerinden silinir, sonra yeni yerine yapıştırılır.
- “dd” komutu ile satır silinir.
- “ESC” tuşuna basılır ve yön tuşları ile yapıştırılacak yere gidilip, “p” komutu (put) ile yapıştırılır.
Metin Bloklama Kopyalama:
Kopyalanacak metin bloğunu önce bulunduğu yerde “y” (yank) komutuyla (Y veya YY) kopyalanır sonra kopyalanacak yere “p” veya “P” komutu ile yapıştırılır.
- p = imlecin sonrasına
- P = imlecin öncesine
- yw = imlecin sonrasını kopyalar
- yb = imlecin öncesini kopyalar
- y) = cümleyi kopyalar
- y} = paragrafları kopyalar
Dosya İşlemleri :
- ZZ = Kaydet ve çık. (:wq!)
- :x! = “vi” editörden çık. Dosya değişmiş ise kaydet
- :w dosyayeni = Açık olan dosya içeriğini “dosyayeni” isminde kaydet, mevcut dosyayı değiştirme
- :1, 5 w dosyayeni = Açık olan dosya içeriğinin 1,2,3,4 ve 5. satırlarını “dosyayeni” isminde kaydet, mevcut dosyayı değiştirme
