Karbon Kredisi Nedir?

karbon sertifikası

Çevre bilincini artırmak amaçlı için bir yazı yazmak istedim. Bu yazımda karbon salınımı veya sera gazı salınımına önlem için geliştirilen bir projeden bahsedeceğim. Şimdi son zamanlarda sıkça duyduğumuz karbon ayak izi veya karbon kredisi gibi konuların mantığına bakalım.

İngilizcede Greenhouse Gas olarak bilinen Sera Gazı, GHG kısaltmasıyla da anılır. Doğal karbon döngüsü aşıldığında dünya genelinde istenmeyen bir ısı artışı olacağından çevre zarar görmüş olur.

sera gazı nedir

Kyato protokolü ile anlaşmaya taraf 40 kadar gelişmiş ülkeye sera gazı salınımları için kotalar belirlenmiştir. Kotalarını aşmak istemeyen bu ülkeler, Verra gibi aracı organizasyonlar sayesinde, Türkiye gibi gönüllü ülkelerden karbon kredisi satın alabiliyor.

Verra Kimdir?

Verra, gönüllü karbon piyasasındaki kalite güvencesini artırmak için çevre ve iş dünyası liderleri tarafından 2007 yılında kurulmuş uluslararası alanda çalışan bir organizasyondur. Organizasyon, ülkelerin, özel sektörün veya sivil toplum kuruluşlarının iklim eylem hedeflerine ulaşmasına yardımcı olan standartlar da geliştirir.

verra

Geliştirdiği standartlar ve yönettiği programlar ile sosyal ve çevresel değerler üreten Verra, yeni fikirlerin kuluçka merkezi olarak hizmet verir. Dünyanın çeşitli yerlerinde uzaktan çalışan personelleri de olan kuruluşun genel merkezi Washington DC’de bulunuyor. Verra, Columbia Bölgesi (Washington, DC, ABD) yasalarına göre kâr amacı gütmeyen bir kuruluş olarak biliniyor.

VCS Programı Nedir?

Çok sayıda çevresel program yürüten Verra’nın, bunlardan sadece birine, Doğrulanmış Karbon Standardı yani VCS (Verified Carbon Standard) programına bakalım. VCS, dünyada çok yaygın olarak kullanılan gönüllü sera gazı programıdır. Web sitesindeki beyanına göre, 1.797’den fazla sertifikalı VCS projesi, atmosferden 922 milyon tondan fazla karbon ve diğer sera gazı emisyonlarını azaltmıştır.

Enerji verimliliği veya farklı önlemlerle karbon ayak izini azaltan şirketler, uzun vadede toplu bir çözüm arıyor. VCS gönüllü karbon piyasası, bu hedefin gerçekleştirilebileceği bir mekanizmadır.

VCS karbon

Daha basit anlatacak olursak, bir tarafta zorunlu olarak karbon salınımı yapan doğaya zararlı şirketler varken diğer tarafta yaptığı işlerle karbon salınımını azaltan doğaya faydalı şirketler bulunuyor. VCS bu iki taraf arasındaki alışveriş piyasasını oluşturuyor.

Gönüllü karbon piyasası…

Dünya genelinde sürekli olarak atmosfere karbon salınımı yapan şirketler, bu salınımlarını azaltmak istiyor. Bunun için ilk olarak gönüllü karbon piyasasına giriyor. Karbon piyasasından dünyanın herhangi bir yerinde sera gazı emisyonunu azaltan başkaca faydalı projelerin ürettiği karbon kredilerini satın alarak kendi salınımını nötralize edebiliyor.

Verra organizasyonu, VCS programı sayesinde faydalı projelerin ürettiği emisyon azaltımlarının fiilen gerçekleştirildiğini doğrular ve karbon piyasasındaki kalite güvencesini artırır.

Konuyu biraz daha açacak olursak, VSC programı faydalı projeleri standartlar kapsamında sertifikalandırıyor. Böylece proje sahipleri doğrulanmış karbon birimlerine (VCU – Verified Carbon Units) sahip olabiliyor.

VCU (Verified Carbon Units),

  • Doğrulanmış Karbon Birimi,
  • Karbon Kredisi,
  • Karbon Emisyonu Azaltım Kredisi gibi isimlerle de anılıyor.

Bu VCU’lar daha sonra açık piyasa üzerinden satılabiliyor. Kendi zararlı emisyonlarını azaltmak veya nötralize etmek isteyen şirketler, bu VCU’ları satın alabiliyor. Verra denetiminde işleyen VCS programı, gerektiğinde kurallarını güncelleyebiliyor.

Karbon Kredisi ile Gelir Elde Etmek Mümkün Müdür?

Örneğin çöp gazından elektrik üretimi yapan bir yenilenebilir enerji santrali olsun. Halk arasında şehir çöplüğü de denilen bu katı atık tesislerinde bünyesinde karbon barındıran organik biyokütle atıklar bulunur. Atıklar zamanla bozunarak metan gazı (CH4) ortaya çıkarır. Hatta çoğu zaman şehir çöplüklerinde oluşan patlamaların sebebi yanıcı olan bu gazdır.

Bioenerji santralleri sayesinde biriken metan gazı çöp içerisindeki delikli borular yardımıyla toplanır. Gaz motoru-jeneratör üniteleri toplanan metan gazı ile çalışır ve elektrik enerjisi üretir. Dolayısıyla daha önce atmosfere karışan gaz değerlendirilmiş olur. Yani bu tip bir yenilenebilir enerji santrali, çevreye zararlı gazların salınımında belirgin bir azaltıma vesile olur.

Yenilenebilir enerji üretimi yapmak karbon sertifikasyonu için yeterlidir. Yani fosil kaynak kullanmadan enerji üretimi yapılması yeterlidir. Zaten böylelikle watt başına belirli bir miktar karbon emisyonu yapmamış oluyoruz. Aşağıdaki görseli sadece olayı basitleştirmek için koyuyorum.

VCS programı

Santral ortadan kaldırdığı karbonları (aslında atmosfere salmadığı karbonları), VSC programına dâhil olarak, VCU birimlerine dönüştürebilir. Artık karbon emisyonu azaltım kredilerine sahip olan biogaz santrali, bu VCU’ları dünya genelindeki başka şirketlere satarak ek gelir elde edebilir. Böylece zorunlu olarak karbon üretimi yapan fabrikalar, satın aldığı VCU’lar ile kendi karbon salınımını nötralize edebilir.

Türkiye’de karbon kredisi ihracatının tam olarak detaylı kapsamını bilmesem de çok sayıda şirketin bağımsız olarak veya danışman firmalar yardımıyla sisteme kayıt olduğunu biliyorum.

Basitçe özetlemek adına aşağıyı yazıyorum. Bir danışmanla bu işlemleri yapmak daha doğru olacaktır.

Danışman firma şart olmasa da karbon kayıt işini, devamındaki satışları ve diğer takip edilecek işleri kolayca yapabilmek amacıyla firmanız adına bu süreci yürüten bir danışman firma ile anlaşabilirsiniz. Danışman firma listeme işini hallediyor. Daha sonra kayıt aşaması için akredite olmuş uluslararası denetçi firmalar Validation işlemleri yapmak üzere sahanızda yerinde incelemeler yapıyor. Denetçi firmalar Verra’nın web sitesinde yayınlanıyor. Kayıt ve Verification gibi tüm işlemlerden sonra artık karbon sertifikası üretebiliyor oluyorsunuz.

Kayıt olan bu şirketler Verra’nın web sitesinde yayınlanıyor. Ek bilgi veya daha detaylı bilgiler vermek isteyenleri yorumları alalım.

Faydalanılan kaynak = https://verra.org

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.